آیا از نتایج شیمی‌درمانی کاهش سلول‌های خونی است

داروهای شیمی‌درمانی ممکن است روی هریک از سلول‌های خونی که در مغز استخوان ساخته می‌شوند، اثر بگذارند. کاهش سلولهای خونی همچون گویچه‌های قرمز و پلاکت‌ها هم مثل گویچه‌های سفید ممکن است تنفاق بیفتد و در نتیجه عوارض خاص خود را بروز دهند.
» گویچه‌های قرمز: کار اصلی گویچه‌های قرمز، بردن اکسیژن از ریه به بافت‌های مختلف بدن است. کاهش سلولهای خونی از جمله گویچه‌ها (که به ‌کم‌خونی یا آنمی معروف است) سبب می‌شود که اکسیژن کافی به قسمت‌های مختلف بدن نرسد. همراه با کم‌خونی ممکن است دچار خستگی و ضعف و سرگیجه و حتی تنگی ‌تنفس شوید.
هر‌گاه، هریک از علایم کاهش سلولهای خونی را مشاهده کردید، حتماً با پزشک‌تان در میان بگذارید. در دوران شیمی درمانی پزشک شما با توجه به شدت و ضعف کم‌خونی‌ تان، شاید تزریق خون را ضروری بداند. در عین حال برای بهبود حالتان بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:
» در زمان شیمی درمانی خوب استراحت کنید تا نیرویتان را ذخیره کرده باشید.
» در کارتان شتاب نکنید تا کمتر به سرگیجه بیفتید، بویژه موقع تغییر وضعیت، مثلاً از حالت خوابیده به نشسته.زیرا سرگیجه از عوارض کاهش سلولهای خونی و کم خونی می باشد.
» پلاکت‌: پلاکت‌ها سلول‌های کوچکی هستند که در مغز استخوان ساخته می‌شوند و نقش مهمی در انعقاد خون دارند و از خونریزی جلوگیری می‌کنند. اگر دچار کاهش سلولهای خونی مثلا کاهش پلاکت‌های خون شوید، احتمال خونریزی به‌صورت‌های مختلف بالا می‌رود. در این موارد، رعایت نکات زیر از خطر خونریزی‌ کم می‌کند:
» در دوران شیمی درمانی بدون اجازه پزشک هیچ‌گونه دارویی حتی آسپرین یا مسکن‌های دیگر مصرف نکنید.
» از مسواک زدن دندان‌هایتان خودداری کنید و لثه‌ها را هم با وسیله نرمی مثل پنبه تمیز کنید.
» برای نظافت بینی، انگشت به آن نکنید.
» اگر وسیله‌های نوک‌ تیز و برنده به‌کار می‌برید، دقت کنید که مبادا موجب بریدگی شود زیرا با کاهش سلول های خونی، احتمال خطر خونریزی بالا می رود.
» در موقع اتو کردن و یا پخت ‌و پز مواظب باشید تا جایی از بدنتان نسوزد.
» از کارهای سخت بدنی و ورزش همزمان با شیمی درمانی خودداری کنید که مبادا جایی از بدنتان زخم شود.
علایمی هست که از روی آنها متوجه کاهش سلولهای خونی، کمبود پلاکت‌ها و خطر خونریزی می‌شوید:
» کاهش سلولهای خونی به صورت نمایش دانه‌های قرمزرنگ در زیر پوست بویژه در ناحیه ساق پاها و شکم
» کبودی و خون‌مردگی زیر پوست در دوران شیمی درمانی بی‌آنکه ضربه شدیدی به آنجاها خورده باشد.
» مشاهده خون در ادرار یا مدفوع در دوران شیمی درمانی
هرگاه یکی از علایم کاهش سلولهای خونی را در دوران شیمی درمانی مشاهده کردید، فوراً با دکترتان تماس بگیرید.