تشخیص سرطان کبد
اگر بیمار نشانههایی به نفع سرطان کبد داشته باشد، پزشک باید برحسب نیاز یکسری از اقدامات را انجام دهد. در ذیل به اقداماتی که جهت
تشخیص سرطان کبد انجام میگیرد، اشاره شده است.
معاینه بالینی: پزشک با لمس شکم جهت معاینه کبد، طحال و سایر اعضای مجاور، به وجود توده یا تغییراتی در اندازه یا شکل اعضا پی میبرد. پزشک همچنین وجود آسیت (تجمع مایع در شکم) را نیز بررسی کرده و با معاینه پوست و چشم به دنبال علایم زردی در بیمار میگردد.
آزمایش خون: آزمایشهای متعددی جهت پی بردن به مشکلات کبدی وجود دارد. آزمایش خون میتواند میزان آلفا- فیتوپروتئین (AFP) را نشان دهد. میزان بالای آلفا- فیتوپروتئین میتواند نشانگر
سرطان کبد باشد. سایر آزمایشهای کبدی میتوانند کارکرد کبد را نشان دهند.
سیتی اسکن: دستگاه سیتی اسکن میتواند عکسهای متوالی از کبد، دیگر اعضای داخل شکم و عروق تهیه کند. ممکن است برای نمایش دقیق کبد، ماده حاجب نیز به بیمار داده شود. به کمک سیتی اسکن، پزشک میتواند تومور کبد یا سایر اعضا را مشاهده کند.
اولتراسونوگرافی: دستگاه اولتراسوند از اصواتی استفاده میکند که توسط انسان شنیده نمیشوند. این موجها هنگام برخورد با اعضای داخلی، بر حسب نوع عضو به مقادیر مختلفی بازگشت داده میشوند. این بازگشت صوت پس از تبدیل، تصاویری از کبد و سایر اعضای شکمی ایجاد میکند. تومورها موجب بازگشتهایی متفاوت با آنچه که توسط بافت سالم ایجاد میشود، میگردند.
ام. آر. آی (MRI): از یک میدان مغناطیسی قوی متصل به کامپیوتر جهت ایجاد تصاویر دقیقی از بدن استفاده میشود. این تصاویر در تلویزیون و یا بهصورت کلیشه رادیوگرافی مشاهده میشود.
آنژیوگرافی: برای انجام آنژیوگرافی بیمار ممکن است در بیمارستان بستری شده یا مورد بیهوشی قرار گیرد. پزشک ماده حاجب را به داخل عروق تزریق میکند تا در حین تصویربرداری، عروق کبدی نمایان گردند. بدینترتیب آنژیوگرام، تومور کبد را نشان میدهد.
بیوپسی: در بعضی موارد، پزشک ممکن است از یک قسمت از بافت نمونهبرداری کند. پاتولوژیست به کمک میکروسکوپ به دنبال سلول سرطانی در بافت تهیهشده میگردد. پزشک ممکن است از روشهای گوناگونی جهت تهیه بافت استفاده کند. یک روش، استفاده از سوزن ظریفی برای تهیه نمونه میباشد که به این روش آسپیراسیون توسط سوزن ظریف یا FNA گفته میشود. در این روش پزشک ممکن است از اولتراسوند یا سیتی اسکن برای کمک به نمونهبرداری استفاده کند. گاهی نمونهبرداری توسط سوزن ضخیم و یا توسط لاپاروسکوپی انجام میگیرد. یک راه دیگر، تهیه نمونه در طی عمل جراحی میباشد.
مرحلهبندی سرطان کبد
مرحلهبندی سرطان، اندازه تومور، گسترش آن و درگیری اعضای دیگر را نشان میدهد. مرحلهبندی دقیق میتواند نشان دهد که آیا تومور توسط جراحی قابل برداشت خواهد بود یا خیر؟ این مسأله بسیار مهم است، چون بیشتر تومورهای کبد قابل جراحی نیستند. پزشک ممکن است مرحله بیماری را در همان زمان تشخیص یا پس از انجام آزمایشهای بیشتر تعیین نماید. این آزمایشها شامل روشهای تصویربرداری، سیتی اسکن، امآرآی، آنژیوگرافی یا اولتراسوند میباشد. این روشها به پزشک در تشخیص گسترش بیماری کمک خواهد کرد. پزشک ممکن است از لاپاروسکوپی جهت مشاهده مستقیم کبد و اعضای مجاور استفاده نماید.