خالها چه زمانی مشکلساز هستند
خال معمولی یک ضایعه خوشخیم است و تنها تعداد بسیار کمی از آنها بدخیم میشوند. اما خالهای غیر معمولی با گذشت زمان میتوانند به نوعی
سرطان پوست به نام
ملانوما تبدیل شوند. خالهای معمولی ممکن است صاف یا برجسته باشند یا ممکن است در ابتدا مسطح باشند و به مرور زمان برجسته شوند. اما در حالت طبیعی حتی سطح خالهای برجسته هم صاف است. خالهای معمولی، گرد یا بیضی شکل هستند و اندازه کوچکی دارند (کوچکتر از ته یک مداد). بیشتر این خالها در اوایل بلوغ و جوانی شکل میگیرند و تشکیل خال طبیعی در افراد بالغ غیر معمول است.
خال غیرمعمولی (دیسپلاستیک)
خال غیرمعمولی دیسپلاستیک سرطانی نیستند اما میتوانند تبدیل به سرطان شوند. این خالها میتوانند در نواحی از بدن که در تماس با آفتاب قرار دارند و یا در نواحی دیگر بدن، تشکیل شوند. این خالها بزرگتر هستند (عرض حدود ۶ میلیمتر یا کمتر). همچنین بیشتر شکل نامنظم دارند و حاشیه آنها نامنظم است یا حالت محو شده دارد. این خالها ممکن است صاف یا برجسته باشند و سطح آنها نیز ممکن است ناصاف یا صاف باشد. رنگ این خالها ممکن است یکدست نباشد و مخلوطی از چند رنگ، مثلاً صورتی، قرمز، برنزه یا قهوهای باشد.
الفبای پیشگیری را بدانید
خالهای بدن یک فرد شبیه هم هستند. خال یا لکی که با سایر خالها متفاوت باشد، اندازه آن از ته یک مداد بزرگتر باشد یا خصوصیات بدخیمی را داشته باشد، باید توسط پزشک معاینه شود چون میتواند
دیسپلاستیک بدخیم باشد. نکاتی که در ادامه گفته میشود شامل نکات مهمی است که وقتی خالهای خود را معاینه میکنید، باید آنها را در نظر داشته باشید.
»
عدم تقارن: عدم تقارندر خالها به این معنی است که نیمی از خال با نیم دیگر آن مشابه نیست. خالهای طبیعی متقارن هستند. وقتی خالها یا لکها را چک میکنید، یک خط فرضی را در وسط خال در نظر بگیرید و دو نیمه خال را با یکدیگر مقایسه کنید و اگر با یکدیگر مشابهت نداشتند، باید توسط پزشک معاینه شود چون میتواند
دیسپلاستیک بدخیم باشد.
»
حاشیه: اگر حاشیه خال، ناصاف و ناهموار بود یا محو شده بود یا شکل نامنظم داشت نیز به پزشک مراجعه کنید، زیرا ضایعات پوستی نوعی
سرطان پوست به نام
ملانوما، حاشیههای نامنظم دارند.
»
رنگ: خالی که رنگ یکنواخت ندارد و در بخشی از آن رنگ دیگری مانند قهوهای، برنزه، سیاه، آبی، سفید یا قرمز دیده میشود، مشکوک است. خال طبیعی معمولا یک رنگ دارد. خالی که در برخی قسمتها روشنتر و در قسمتهای دیگر تیرهتر است باید توسط پزشک معاینه شود.
»
اندازه: خالی که بزرگتر از ته مداد باشد، مشکوک است. خالهای خوشخیم معمولاً کوچکتر از ۶ میلیمتر هستند.
»
برآمدگی: اگر قسمتی از خال برآمده شد یا از سطح پوست بلندتر شد، به پزشک مراجعه کنید. ضایعات بدخیم
ملانوما اغلب به سرعت بزرگ میشوند و ارتفاعشان افزایش مییابد. خالی که اندازهاش به سرعت تغییر کند، بزرگ یا چروکیده شود، تغییر رنگ بدهد، خارشدار شود یا خونریزی داشته باشد، باید معاینه شود.
نکاتی برای بررسی خالها
پوست خود را پس از دوش گرفتن و زمانی که مرطوب است، چک کنید. محل شایع بروز ضایعات ملانوما در مردان، ناحیه پشت تنه و در زنان، در پایین ران و ساق است. اما به این محلها اکتفا نکنید و ماهی یک بار، همه بدن را برای یافتن لکهها و خالهای مشکوک چک کنید. از سر شروع کنید و نواحی پنهان را نیز فراموش نکنید. قسمتهایی مانند لابلای انگشتان دست و پا، کشاله ران، کف پاها و پشت زانوها نباید فراموش شوند. پوست سر و گردن را نیز چک کنید. میتوانید از آینه یا از کمک یکی از اعضای خانواده برای چک کردن قسمتهایی که دیده نمیشوند استفاده کنید. میتوانید از خالها عکس بگیرید تا تغییرات آنها در آینده را بتوانید بفهمید. اگر نوجوان هستید، باردار هستید یا حوالی یائسگی هستید، توجه بیشتری به خالها و لکها داشته باشید چون در این زمانها تغییرات هورمونی در بدن رخ میدهند. ضایعات بدخیم
ملانوما اغلب به سرعت بزرگ میشوند و ارتفاعشان افزایش مییابد.
خالها را از چه نظر بررسی کنیم
اگر با روش بالا خالها را ارزیابی کردید و خصوصیات مشکوک پیدا کردید یا اگر
ضایعات پوستی به لمس حساسیت داشت، خارشدار بود یا ترشح یا پوستهریزی داشت و یا در صورتی که زیر خال، قرمزی یا تورمی داشت که بهبود پیدا نکرد، به پزشک مراجعه کنید. ممکن است پزشک نمونه پوستی از آن تهیه کند. اگر ضایعه سرطانی باشد، کل ضایعه و بخشی از اطراف آن برداشته میشود و جای آن بخیه میشود. درمانهای اضافی نیز ممکن است مورد نیاز باشد.