درمان سرطان تخمدان
درمان سرطان تخمدان بستگی به سن و وضعیت عمومی بیمار و مهمتر از همه، شدت گسترش و انتشار بیماری دارد. روشهای
درمان سرطان تخمدان عبارتند از: جراحی، شیمی درمانی و پرتو درمانی.
جراحى
جراحى موفقیت آمیزترین معالجه براى
درمان سرطان تخمدان است و بر سایر روشهای درمانی ترجیح داده میشود. در خلال جراحى، تمام یا قسمت زیادى از تومور برداشته میشود (Debulking) و سلولهای نمونه تومور براى آسیبشناس فرستاده میشوند که او تشخیص دقیق و درجه تومور را معلوم میکند. براى تومورهایى که در درجه و مرحله اولیه هستند و کاملاً برداشته شدهاند، عمل جراحى سرطان را درمان میکند. در این حالت ممکن است درمان دیگرى لازم نباشد. به هر حال بیشتر افراد پس از عمل جراحى نیاز به مقدارى درمان دارند. مطالعات نشان میدهد که پزشکان متخصص تومور شناسی زنان نیز از نتایج جراحی در
درمان سرطان تخمدان بیشتر راضی هستند.
روشهای مختلف جراحی عبارتند از:
»
هیسترکتومی: برداشت تخمدانها، لولههای رحمی و رحم
»
سالپنگو افارکتومی یکطرفه: برداشت هر دو تخمدان بههمراه هردو لوله رحمی
»
سالپنگو افارکتومی دوطرفه: برداشت هر دو تخمدان بههمراه هردو لوله رحمی
»
امنتکتومی (Omentectomy): برداشت قسمتی از پرده پوشاننده حفره شکمی.
»
نمونهبرداری از گره لنفاوی: برداشت گره لنفی و مطالعه آن در زیر میکروسکوپ بهمنظور بررسی وجود سلولهای سرطانی.
شیمى درمانى
شیمی درمانی عبارتست از استفاده از داروهایی که سلولهای سرطانی را میکشند. تجویز
داروهای شیمی درمانی ممکن است از راه دهان و یا تزریق داخل عضلانی و یا وریدی انجام گیرد. هریک از انواع
شیمی درمانی، درمان فراگیر (سیستمیک) نامیده میشود چرا که دارو وارد جریان خون شده، در تمام بدن سیر میکند و میتواند سلولهای سرطانی را در هر جای بدن نابود کند. نوع دیگری از
شیمی درمانی، شیمی درمانی داخل صفاقی است که در آن، داروی مورد نظر از طریق یک کاتتر مستقیماً به داخل شکم وارد میشود؛ در این روش، بیشتر دارو در محوطه شکمی باقی میماند.
بعضى وقتها پیش از جراحى،
شیمى درمانى اجرا میشود تا توده را کوچک کنند. اما بیشتر وقتها
شیمی درمانی پس از جراحی برای درمان بقایای بیماری و کم کردن علایم سرطان مورد استفاده قرار میگیرد تا زنان بتوانند از زندگى و سلامت خود لذت ببرند. همچنین از شیمی درمانی میتوان برای درمان عود این بیماری در زنان استفاده کرد.
داروهایى که در
شیمى درمانى استفاده میشود، داروهایى هستند که پایه آنها پلاتین میباشد؛ یعنى «کربوپلاتین» یا «سیسپلاتین». علاوه بر این، براى تشدید معالجه، «پلاکلتیاکسل» نیز داده میشود. در زنانى که سلولهای سرطانى میکروسکپى پس از عمل جراحى در بدن آنها باقى مانده است، ترکیبى از این داروها تجویز میشود.
براى بیشتر افراد،
شیمى درمانى بهطور سرپایى، هر سه یا چهار هفته انجام میشود که یک دوره نامیده میشود. یک دوره کامل
شیمى درمانى شامل شش یا تعداد بیشترى دوره میباشد. مثلاً ممکن است شخص، نخستین دوره
شیمى درمانى را انجام دهد، سپس سه هفته صبر کند و پس دومین دوره را انجام دهد. در طى هر دوره، پزشک آزمایشهایی را انجام میدهد تا مطمئن شود که معالجه مؤثر بوده است. این آزمایشها شامل معاینات جسمى، آزمایشهای خون و عکسبردارى با اشعه X مىباشد.
شیمى درمانى میتواند باعث عوارض جانبى شود که مهمترین آنها کمخونى، دردهاى بدن، خستگى، تهوع، احتمال عفونت (ناشى از باکترى نه ویروس)، تغییر در حس دستها و پاها (بیمارى اعصاب) میباشد.
اگر علایم عفونت (علایمى نظیر تب و لرز) در بیمار دیده شود، باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.
پرتودرمانى
پرتو درمانی به ندرت در
درمان سرطان تخمدان استفاده میشود.
در این روش، با استفاده از اشعه ایکس و یا سایر پرتوها به کشتن سلولهای سرطانی و یا کوچک نمودن سرطان میپردازند.
پرتو درمانی به دو روش انجام میشود:
پرتو درمانی خارجی (استفاده از ماشین پرتوتاب خارج از بدن) و
پرتو درمانی داخلی که در آن مواد رادیوایزوتوپ (موادی که اشعه تولید میکنند) را از طریق لولههای پلاستیکی خیلی نازک در محوطه سلولهای سرطانی قرار میدهند.
در برخی از بیماران، از روشی به نام «پرتو درمانی داخل صفاقی» استفاده میشود که طی آن مایعی رادیواکتیو مستقیماً از طریق یک کاتتر، در داخل شکم قرار میگیرد.
البته مطالعات پژوهشی روی دیگر روشهای درمانی نیز در حال انجام است:
» درمان زیستشناختی (بیولوژیک)
این روش به منظور افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن برای مقابله با سرطان میباشد. موادی که بهوسیله بدن انسان ساخته شده یا در آزمایشگاه تولید میشوند، برای تقویت سیستم دفاعی بدن در برابر بیماریها مورد استفاده قرار میگیرند. این روش گاهی به نام پاسخ اصلاحکننده زیستی (biological response modifie = BRM) یا ایمنیدرمانی نامیده میشود.
»
شیمی درمانی با دوز بالا بههمراه پیوند مغز استخوان و یا پیوند سلولهای محیطی خونی مادر.
شیمی درمانی میتواند باعث کاهش قابلیت مغز استخوان در تولید سلولهای خونی شود. استفاده از پیوند مغز استخوان و پیوند سلولهای خونی محیطی مادر، روشی است که به رفع این نقیصه کمک میکند لذا میتوان مقادیر بالاتری از دارو را برای بیمار تجویز نمود.
چشمانداز
سرطان تخمدان معمولا در مراحل اولیه تشخیص داده نمیشود و این بیماری در زمان تشخیص بسیار پیشرفت کرده است. نتیجه، اغلب ناخوشایند است و تنها ۳۵ تا ۳۸ درصد امکان دارد که بیماران در هر مرحلهای از بیماری که باشند، تا پنج سال زنده بمانند. البته اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، امکان زنده ماندن بیمار تا پنج سال، ۹۰ تا ۹۸ درصد افزایش پیدا میکند.