درمان سرطان دهان و عوارض آن
انتخاب روش
درمان سرطان دهان بعد از تشخیص بیماری بر اساس محل تومور و گسترش آن و وضعیت عمومی بیماری صورت میگیرد. پرتو درمانی، جراحی یا ترکیبی از هر دو، از مراحل اولیه
درمان سرطان دهان هستند.
پرتو درمانی باعث صدمه به سلولهای سرطانی میشود، ولی اثر کمی بر بافتهای سالم اطراف دارد. از اشعه گاما که سر چشمه آن یک ایزوتوپ رادیواکتیو میباشد یا اشعه X که توسط یک دستگاه اشعه X با ولتاژ بالا ایجاد میشود، برای
درمان سرطان دهان و تومورهای بزرگ استفاده میگردد. وقتی که تومور محدود به زبان یا کف دهان باشد، میتوان مقادیر کم مواد رادیواکتیو را در این نقاط کاشت.
پرتو درمانی در افراد مختلف واکنشهای گوناگون ایجاد میکند. این عوارض و سایر مشکلات ایجاد شده، معمولاً با تغذیه خوب، استراحت و شستشوی دهان بهبود مییابند. از طرفی پرتو درمانی احتمال تخریب دندانها را افزایش میدهد، از این رو بهداشت دهان و مراقبت دندان پزشکی اهمیت ویژهای دارد. بیشتر این عوارض موقتی هستند. به طور متوسط، حدود یکسوم بیماران مبتلا به سرطان، به دنبال درمان بیماری خود دچار عوارض دهانی میشوند. به همین دلیل بیماران مبتلا جهت درمان سرطان دهان باید تحت معاینه دندانپزشکی قرار گیرند تا از سلامت دندانها و مخاط دهان خود مطمئن شوند تا به این ترتیب میزان عوارض دندانی و دهانی در آنها به حداقل برسد. به عنوان مثال، بیشتر افرادی که مورد
پرتو درمانی در ناحیه سر و گردن قرار میگیرند، دچار عوارضی از قبیل خشکی دهان، حساسیت مخاطی، حساسیت دندانها، پوسیدگی وسیع دندانی و مشکل در حین بلع میشوند.
شیمی درمانی نیز تأثیرات مشخص و واضح بر روی مخاط دهان و دندانها دارد. به دلیل جلوگیری از بروز این مشکلات و یا کاهش میزان صدمات وارد به دهان و دندان، دندان پزشک و سرطان شناس باید پیش و در حین درمان، با یکدیگر همکاری نزدیک داشته باشند. در طی مدت زمانی که فرد تحت شیمی درمانی سرطان ناحیه سر و گردن است، باید دندانهای خود را دست کم دوبار در روز با احتیاط مسواک بزند. ممکن است دندان پزشک علاوه بر مسواک روزانه، استفاده از دهان شویه را هم تجویز کند. در صورتی که فرد دچار عارضه خشکی دهان شود، باید از جایگزینی مانند بزاق مصنوعی استفاده کند.
استفاده از فلوراید هم روشی است که برای کم کردن پوسیدگی دندانها در دوره
شیمی درمانی مورد استفاده قرار میگیرد. به دلیل اینکه بروز عفونتهای دهانی ممکن است سبب ایجاد گرفتاری جدی برای فرد شود، در صورت بروز این عفونتها باید بلافاصله به دندانپزشک و یا پزشک مراجعه شود.
جراحی روشی دیگر جهت
درمان سرطان دهان می باشد. وقتی که جراحی صورت میگیرد، معمولاً غدد لنفاوی اطراف آن نیز برداشته میشوند تا درگیری این غدد در اثر سلولهای سرطانی بررسی گردد. بیمارانی که در مراحل پیشرفتهتر بیماری درمان میشوند، ممکن است دچار اختلال در تکلم، بلع، جویدن یا تغییر شکل صورت شوند که با جراحی پلاستیک میتوان این تغییر شکل را اصلاح کرد. با کشف زودرس سرطانها نیاز به جراحیهای وسیع نیز کاهش مییابد.
منابع:
» سایت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
behdasht.gov.ir
» سایت پارسیطب (برترین سایت پزشکی کشور در سال 1389)
fa.parsiteb.com
» سایت خبری آفتاب
aftabir.com
» سایت تبیان
tebyan.net